๒. การใช้คำภาษาบาลีและภาษาสันสกฤตในภาษาไทย
๒.๑ ใช้เป็นคำทั่วไป
๒.๑.๑ ใช้เป็นคำที่มีความหมายกว้างเรียกรวมคำหลายคำที่อยู่ในประเภทเดียวกัน เช่น
กิริยา มาจากภาษาบาลี กิริยา
พืช มาจากภาษาบาลีและภาษาสันสกฤต พีช
สัตว์ มาจากภาษาสันสกฤต สตฺตฺว
๒.๑.๒ ใช้เป็นชื่อเรียกพันธุ์พืชหรือพันธุ์สัตว์ เช่น
กรรณิการ์ มาจากภาษาสันสกฤต กรฺณิการ
จำปา มาจากภาษาบาลี จมฺป และภาษาสันสกฤต จมฺปก
ชมพู่ มาจากภาษาบาลีและภาษาสันสกฤต ชมฺพุ
หงส์ มาจากภาษาบาลี หงฺส และภาษาสันสกฤต หํส
๒.๑.๓ ใช้เป็นชื่อเรียกดาวนพเคราะห์ วัน และจักรราศี เช่น
พฤหัสบดี มาจากภาษาสันสกฤต วฤหสฺปติ
กุมภ์ มาจากภาษาบาลีและภาษาสันสกฤต กุมฺภ
* อย่าลืมว่าชื่อวันทั้ง ๗ มาจากภาษาสันสกฤต และคำว่าเคราะห์ มีใช้ในภาษาสันสกฤตเท่านั้น
๒.๑.๔ ใช้เป็นชื่อเรียกอัญมณี เช่น
นิล มาจากภาษาบาลีและภาษาสันสกฤต นีล
เพชร มาจากภาษาสันสกฤต วชฺร
๒.๑.๕ ใช้เป็นศัพท์เกี่ยวกับความเชื่อและศาสนา เช่น
กรรม มาจากภาษาสันสกฤต กรฺมนฺ
เทวดา มาจากภาษาบาลีและภาษาสันสกฤต เทวตา
วิญญาณ มาจากภาษาบาลี วิญฺาณ
๒.๑.๖ ใช้เป็นชื่อเรียกสิ่งในธรรมชาติและปรากฏการณ์ต่าง ๆทางธรรมชาติ เช่น
คราส มาจากภาษาสันสกฤต คฺราส
เมฆ มาจากภาษาบาลีและภาษาสันสกฤต เมฆ
หิมะ มาจากภาษาบาลีและภาษาสันสกฤต หิม
๒.๑.๗ ใช้เป็นชื่อเรียกความคิดหรือสิ่งที่เป็นนามธรรมต่าง ๆ เช่น
ฐานะ มาจากภาษาบาลี าน
ทิศ มาจากภาษาสันสกฤต ทิศฺ
อายุ มาจากภาษาบาลี อายุ และภาษาสันสกฤต อายุสฺ
๒.๑.๘ ใช้เป็นศัพท์ทางการศึกษา เช่น
คณะ มาจากภาษาบาลีและภาษาสันสกฤต คณ
คูณ มาจากภาษาบาลีและภาษาสันสกฤต คุณ
๒.๑.๙ ใช้เป็นชื่อเรียกสิ่งประดิษฐ์ต่าง ๆ เช่น
ทัพพี มาจากภาษาบาลี ทพฺพี
๒.๑.๔ ใช้เป็นชื่อเรียกอัญมณี เช่น
นิล มาจากภาษาบาลีและภาษาสันสกฤต นีล
เพชร มาจากภาษาสันสกฤต วชฺร
๒.๑.๕ ใช้เป็นศัพท์เกี่ยวกับความเชื่อและศาสนา เช่น
กรรม มาจากภาษาสันสกฤต กรฺมนฺ
เทวดา มาจากภาษาบาลีและภาษาสันสกฤต เทวตา
วิญญาณ มาจากภาษาบาลี วิญฺาณ
๒.๑.๖ ใช้เป็นชื่อเรียกสิ่งในธรรมชาติและปรากฏการณ์ต่าง ๆทางธรรมชาติ เช่น
คราส มาจากภาษาสันสกฤต คฺราส
เมฆ มาจากภาษาบาลีและภาษาสันสกฤต เมฆ
หิมะ มาจากภาษาบาลีและภาษาสันสกฤต หิม
๒.๑.๗ ใช้เป็นชื่อเรียกความคิดหรือสิ่งที่เป็นนามธรรมต่าง ๆ เช่น
ฐานะ มาจากภาษาบาลี าน
ทิศ มาจากภาษาสันสกฤต ทิศฺ
อายุ มาจากภาษาบาลี อายุ และภาษาสันสกฤต อายุสฺ
๒.๑.๘ ใช้เป็นศัพท์ทางการศึกษา เช่น
คณะ มาจากภาษาบาลีและภาษาสันสกฤต คณ
คูณ มาจากภาษาบาลีและภาษาสันสกฤต คุณ
๒.๑.๙ ใช้เป็นชื่อเรียกสิ่งประดิษฐ์ต่าง ๆ เช่น
ทัพพี มาจากภาษาบาลี ทพฺพี
ธูป มาจากภาษาบาลีและภาษาสันสกฤต ธูป
๒.๑.๑๐ ใช้เป็นศัพท์ทางการปกครอง เช่น
กษัตริย์ มาจากภาษาสันสกฤต กฺษตฺริย
ชนบท มาจากภาษาบาลีและภาษาสันสกฤต ชนปท
ศัตรู มาจากภาษาสันสกฤต ศตฺรุ
๒.๑.๑๑ ใช้เป็นคำนามที่สำคัญอื่น ๆ เช่น ปฏิทิน พิษ รูป โลก เศรษฐื ฯลฯ
๒.๑.๑๒ ใช้เป็นคำกริยาสามัญ เช่น กตัญญู บูชา ปรากฏ ปรารถนา ผลิต มารยา
๒.๒ ใช้เป็นคำสุภาพ เช่น สุนัข สามี ศพ อุจจาระ ปัสสาวะ องคชาต
๒.๓ ใช้เป็นคำทางการ เช่น คหปัตนี โค ฌาปนกิจ บุรุษ มนุษย์ ศีรษะ
๒.๔ ใช้สร้างศัพท์บัญญัติ เช่น สมมาตร ตรีโกณมิติ ราชนาวี
๒.๕ ใช้เป็นชื่อเฉพาะ
๒.๖ ใช้เป็นคำราชาศัพท์ เช่น พระวักกะ พระเสโท พระมัสสุ
๒.๗ ใช้เป็นศัพท์ในวรรณคดี เช่น หัตถี หัสดิน คช นาค มาตังค์ กริน กรี
กษัตริย์ มาจากภาษาสันสกฤต กฺษตฺริย
ชนบท มาจากภาษาบาลีและภาษาสันสกฤต ชนปท
ศัตรู มาจากภาษาสันสกฤต ศตฺรุ
๒.๑.๑๑ ใช้เป็นคำนามที่สำคัญอื่น ๆ เช่น ปฏิทิน พิษ รูป โลก เศรษฐื ฯลฯ
๒.๑.๑๒ ใช้เป็นคำกริยาสามัญ เช่น กตัญญู บูชา ปรากฏ ปรารถนา ผลิต มารยา
๒.๒ ใช้เป็นคำสุภาพ เช่น สุนัข สามี ศพ อุจจาระ ปัสสาวะ องคชาต
๒.๓ ใช้เป็นคำทางการ เช่น คหปัตนี โค ฌาปนกิจ บุรุษ มนุษย์ ศีรษะ
๒.๔ ใช้สร้างศัพท์บัญญัติ เช่น สมมาตร ตรีโกณมิติ ราชนาวี
๒.๕ ใช้เป็นชื่อเฉพาะ
๒.๖ ใช้เป็นคำราชาศัพท์ เช่น พระวักกะ พระเสโท พระมัสสุ
๒.๗ ใช้เป็นศัพท์ในวรรณคดี เช่น หัตถี หัสดิน คช นาค มาตังค์ กริน กรี
edit @ 20 Jun 2011 21:32:14 by ครูชบา
